เมื่อไรดอกยางหมด

      ยางดอกหมด หรือเรียกกันง่ายๆว่า หัวโล้น ดูด้วยสายตาแล้วเรียบไปเลยไม่มีร่องไม่มีดอก หลายคนคงนึกเปรียบเทียบไปถึงคนหัวล้านหรืออะไรที่เรียบๆว่าน่าจะลื่นจึงนึกต่อเนื่องไปว่าจะไม่เกาะถนนเท่ากับยางมีดอกมีร่อง ที่ดูแล้วหน้ายางขรุขระกว่า
      ในความเป็นจริงแล้ว ถ้านบถนนแห้งเรียบ ยาง หัวโล้นที่เนื้อยางยังไม่แข็งกระด้าง จะเกาะถนนมากกว่ายางมีดอก เพราะยิ่งมีหน้ายางสัมผัสพื้นกว้างเท่าไร ก็ยิ่งเกาะถนนมากเท่านั้น
      สาเหตุที่ยางมีดอกเกาะถนนแห้งน้อยกว่ายางไม่มีดอกเพราะการกดยึดเกาะถนนเกิดขึ้นด้วยแรงกดระหว่างหน้ายางกับผิวถนน ยิ่งมีหน้ายางเป็นพื้นกว้างก็ยิ่งยึดเกาะกันได้ดี เมื่อมีร่องยางๆนี้เองที่ไม่ได้สัมผัสกับผิวถนนเลย การยึดเกาะจึงลดลงไปจากยางหัวโล้น เพราะพื้นที่สัมผัสลดลงไปจากการทำให้หน้ายางเป็นร่องลงไป
      แต่ยางไม่มีดอกจะเกาะถนนดีเฉพาะถนนแห้งเท่านั้น ถ้าถนนเปียก จะลื่นมาก เพราะมีน้ำเป็นฟิล์มบางๆ คั่นระหว่างหน้ายางกับพื้นถนน ยางสำหรับใช้งานทั่วไป ที่ต้องเจอทั้งถนนแห้งและเปียก จึงต้องมีร่องยางเพื่อให้สามารถรีดน้ำออกจากหน้ายางที่กดลงกับพื้น หรือเพื่อให้น้ำแทรกตัวอยู่ในร่องยางได้ ส่วนดอกยางก็ทำหน้าที่ยึดเกาะหรือสัมผ้สกับผิวถนน ทั้งเปียกและแห้ง
      ในขั้นตอนการออกแบบและผลิต ผู้ผลิตยางได้อำนวยความสะดวกในการดูว่า ยางดอกหมดหรือร่องตื้นเกินกว่าจะใช้งานได้อย่างปลอดภัยหรือยัง โดยไม่ต้องใช้เครื่องมือวัด
      ในร่องยางบางจุด ผู้ผลิตจะออกแบบให้นูนขึ้นจากปกติประมาณ 1.5-2 มิลลิเมตร สมมุติยางใหม่มีร่องยางลึกตลอดแนว 8 มิลลิเมตร ก็จะมีในบางจุดที่ร่องยางลึกแค่ 6-6.5 มิลลิเมตร เสมือนมีเนินเตี้ยๆ อยู่ในร่องยาง ซึ่งเมื่อดอกยางสึกมากเข้า ก็จะเรียบเท่ากับยอดเนินเตี้ยๆ ที่ก้นหลุมของร่องยาง แม้จะยังไม่โล้นทั้งแถบ แต่ก็เป็นการบอกว่าดอกยางเตี้ยเกินไป หรือร่องโดยรวมตื้นเกินไปแล้ว
      การหาว่าจุดไหนของร่องยาง มีเนินเตี้ยๆ อยู่ก้นหลุมหรือที่ฐานของร่อง ไม่ต้องเสียเวลาหานาน เพราะสังเกตได้จากขอบแก้มยางด้านนอก บริเวณใกล้ๆ กับขอบริมของหน้ายาง จะมีตัวอักษร TWI หรือสัญลักษณ์รูป 3 เหลี่ยมขนาดเล็ก ปลายชี้ออก
      โดยปกติแล้วจะมี 6 จุดห่างเท่าๆกันในแก้มยางแต่ละด้านในมุม 60 องศาของวงกลม แต่ในบางยี่ห้ออาจห่างไม่เท่ากัน หรือไม่ได้มี 6 จุด แต่ก็มีหลายจุดในแต่ละด้าน ยางบางยี่ห้อ เช่น มิชลิน ใช้สัญลักษณ์ตัวบีเบนดั้มขนาดเล็ก เป็นจุดสังเกตแทนรูป 3 เหลี่ยม
      เมื่อเจอสัญลักษณ์ข้างต้น ที่ริมนอกของแก้มยางแล้ว ก็ให้มองในแนวเดียวกันไล่ขึ้นตรงไปที่หน้ายาง และมองลึกลงไปที่ร่องยางบริเวณใกล้เคียง อาจจะไม่ตรงแป๊ะ ก็จะพบกับเนินเตี้ยๆ ที่ร่องยาง เมื่อไรที่ดอกสึกไปถึงยอดเนินนั้น (ไม่ใช่ต้องสึกจนหมดเนินหรือหมดร่อง) แสดงว่าดอกหมดหรือร่องตื้น และไม่ควรใช้ต่อ
      เรื่องความสูงของเนินขนาดเล็กในร่องยางจะสูงประมาณ 1.5-1.6 มิลลิเมตร ถ้าจะต่างออกไปในแต่ละยี่ห้อก็ไม่มาก แต่ผู้ผลิตก็ได้ทดสอบหาความเหมาะสมแล้วว่า ยางร่นนั้นควรเหลือดอกยางสูงไม่ต่ำกว่ากี่มิลลิเมตรแล้วยังใช้งานได้ดี จึงออกแบบทำเนินให้สูงตามนั้น ผู้ใช้ก็แค่ใช้จนดอกสึกลงไปเท่ากับยอดเนิน ก็ควรเปลี่ยนยางชุดใหม่ ถ้าจะใช้ต่อก็ต้องเพิ่มความระมัดระวังเป็นพิเศษ เมื่อขับบนถนนที่เปียกน้ำ
      อย่างไรก็ตาม ยางรถยนต์ก็สามารถหมดอายุได้ แม้ดอกยังไม่หมด เช่น ยางเก่าเก็บ รถยนต์ใช้งานไม่มาก จอดมากกว่าขับ ทำให้หย้ายางไม่ค่อยสึก แต่ก็หมดอายุได้ จากการหมดสภาพทั้งของโครงสร้างภายใน และความแข็งของเนื้อยาง เพราะดยพื้นฐานของผลิตภัณฑ์ยางทุกประเภทจะแข็งตัวขึ้นเรื่อยๆ ตามความร้อนและเวลาที่ผ่านไป เนื้อยางที่แข็ง ย่อมทีแรงเสียดทานน้อยลงหรือลื่นขึ้นนั่นเอง
      โดยเฉลี่ยแล้ว แม้ดอกยางยังไม่หมด และยางจะไม่มีอายุการใช้งานแบบตายตัว แต่ถ้าจะใช้งานเกิน 3 ปี ควรพิจารณาความแข็ง การแตกลายงา หรือการแตกปริของเนื้อยาง ดูอย่างละเอียดอยู่บ่อยๆ